Brad Mehldau wraca do fortepianu solo z albumem, który stawia pytania o granice improwizacji, kompozycji i muzycznej intymności. Wydany 13 listopada 2026 roku przez Nonesuch Records Fantasy & Reveries łączy jedną rozbudowaną formę z cyklem czternastu krótszych miniatur. To kolejny etap drogi pianisty, który od lat prowadzi własny dialog z Bachem, Faurém i europejską tradycją kompozytorską.
Fortepian bez zespołu
Brad Mehldau należy do tych pianistów, którzy nigdy nie traktowali jazzu jako zamkniętego zestawu reguł. Jego muzyka wyrasta z tradycji jazzowego trio, ale równie mocno interesuje się europejską muzyką klasyczną, rockiem, piosenką i współczesną kompozycją. Przez lata rozwijał język, w którym improwizacja nie jest przeciwieństwem konstrukcji, lecz jednym ze sposobów jej odkrywania.
Na Fantasy & Reveries Mehldau występuje sam. Nie ma sekcji rytmicznej, kontrabasu ani perkusji, które wyznaczałyby kierunek i porządkowały przebieg muzyki. Cała odpowiedzialność za napięcie, rytm, harmonię i narrację spoczywa na fortepianie. To nie jest jednak demonstracja pianistycznej sprawności. Bardziej interesuje go budowanie przestrzeni, w której pojedynczy motyw może stać się początkiem długiej, nieoczywistej opowieści.
Jedna fantazja i czternaście muzycznych obrazów
Album składa się z dwóch części. Pierwszą jest „Fantasy for Piano” – rozbudowana kompozycja, która została pierwotnie zamówiona przez pianistę Jeremy’ego Denka. Mehldau napisał ją w tym samym okresie co Three Pieces After Bach. W komentarzu do utworu zwraca uwagę na długie punkty pedałowe, gwałtowne zestawienia harmonii konsonansowej z dysonansem oraz swobodnie traktowane metrum 7/4.
To ważne wskazówki, bo pokazują, że kompozytor nie próbuje stworzyć tradycyjnej, klasycznej formy w jazzowym przebraniu. Interesuje go raczej napięcie pomiędzy porządkiem a nieprzewidywalnością, pomiędzy powracającym fundamentem harmonicznym a tym, co dzieje się nad nim.
Drugą część stanowi „Fourteen Reveries” – cykl czternastu krótszych kompozycji. W odróżnieniu od rozbudowanej „Fantasy for Piano” są to niewielkie formy, muzyczne migawki i osobne przestrzenie. Sam Mehldau porównuje ten sposób myślenia do Suite: April 2020, zbioru miniatur powstałych w czasie pandemii.
Nie należy traktować tych utworów jak szkiców do większej kompozycji. Ich siła tkwi właśnie w odrębności. Każda z czternastu części może funkcjonować jako osobny obraz, a razem tworzą cykl, w którym liczy się nie tyle rozwój jednej historii, ile zmiana nastroju i perspektywy.
Po Bachu, po Faurém – ale przede wszystkim po swojemu
W ostatnich latach Mehldau coraz wyraźniej rozwijał swoją relację z muzyką klasyczną. After Bach z 2018 roku nie było prostym albumem z interpretacjami utworów lipskiego kantora. Pianista zestawił wybrane kompozycje Bacha z własnymi utworami, odpowiadającymi na ich strukturę, harmonię i sposób prowadzenia głosów.
W 2024 roku powrócił do tego pomysłu na After Bach II, a równolegle wydał Après Fauré. W tym drugim przypadku punktem odniesienia stała się muzyka francuskiego kompozytora Gabriela Faurégo. Mehldau nie ograniczył się do cytowania czy aranżowania jego utworów. Potraktował je jako impuls do własnych poszukiwań.
Ważnym ogniwem tej drogi pozostaje również Suite: April 2020. To osobista, fortepianowa refleksja nad doświadczeniem izolacji i niepewności. Album pokazał, że Mehldau potrafi zrezygnować z rozbudowanej jazzowej narracji na rzecz krótkich, intymnych form.
Fantasy & Reveries można więc odczytywać jako kolejny krok w tym kierunku. Tym razem kompozytor nie potrzebuje zewnętrznego punktu odniesienia w postaci Bacha czy Faurégo. W centrum znajduje się jego własny materiał – własna fantazja i czternaście osobnych reveries.
Kompozytor, który nie przestaje być jazzmanem
Warto jednak pamiętać, że zainteresowanie Mehldaua muzyką klasyczną nie oznacza odejścia od jazzu. Jego myślenie wciąż wyrasta z improwizacji, elastycznego traktowania pulsu i harmonii oraz umiejętności budowania napięcia w czasie rzeczywistym.
To właśnie dlatego jego muzyka wymyka się prostym klasyfikacjom. W jednym utworze można usłyszeć niemal klasyczną dyscyplinę kompozycyjną, w innym swobodę kojarzącą się z jazzową improwizacją. Nie chodzi o łączenie dwóch gatunków dla samego efektu. Mehldau szuka wspólnego języka, w którym kompozycja i improwizacja nie muszą być od siebie oddzielone.
Fantasy & Reveries jest interesującym świadectwem tego procesu. Album nie próbuje udowodnić, że jazz i muzyka klasyczna mogą się spotkać. Pokazuje raczej, że dla Mehldaua od dawna stanowią elementy tej samej muzycznej wyobraźni.
Nowy rozdział, nie podsumowanie
Brad Mehldau ma za sobą kilka dekad kariery, dziesiątki nagrań i współprac z muzykami reprezentującymi bardzo różne światy. Mimo to jego najnowsze projekty nie sprawiają wrażenia podsumowania. Przeciwnie – pokazują artystę, który wciąż szuka nowych sposobów organizowania dźwięku.
Fantasy & Reveries jest płytą szczególnie interesującą dla tych, którzy śledzą jego solową twórczość i kompozytorskie poszukiwania. To album, który warto zestawić z After Bach, Après Fauré i Suite: April 2020, ale nie po to, by szukać powtórzeń. Raczej po to, by usłyszeć, jak konsekwentnie Mehldau rozwija własny język.
Być może najważniejsze w tej muzyce jest właśnie to, że nie potrzebuje wielkich deklaracji. Wystarczy fortepian, kilka motywów, czasem cisza i przestrzeń pozostawiona słuchaczowi. W świecie, w którym jazz często mierzy się energią zespołu i intensywnością improwizacji, Mehldau przypomina, że równie wiele może wydarzyć się w muzyce skupionej, kameralnej i pozornie oszczędnej.
Posłuchaj albumu
Brad Mehldau – Fantasy & Reveries na Spotify
Fantasy & Reveries ukazuje się 13 listopada 2026 roku nakładem Nonesuch Records.